Ile czasu bank może przechowywać Twoje dane w BIK?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań dotyczących BIK: czy dane znikają automatycznie po spłacie kredytu? Odpowiedź brzmi: to zależy od podstawy prawnej, na jakiej bank przetwarza Twoje dane. Art. 105a ustawy — Prawo bankowe przewiduje kilka różnych scenariuszy, a każdy z nich ma inny termin.
Podstawowa zasada: zgoda i jej cofnięcie
Zgodnie z art. 105a ust. 2 Prawa bankowego, po wygaśnięciu zobowiązania (np. po spłacie kredytu) bank może dalej przetwarzać Twoje dane w BIK tylko za Twoją zgodą. Kluczowe jest to, że tę zgodę możesz cofnąć w każdym czasie — nie musisz czekać na żaden konkretny termin. To właśnie ten przepis jest podstawą standardowego wniosku o zaprzestanie przetwarzania danych, który generuje DOBRY BIK w trybie automatycznym.
Wyjątek: przetwarzanie bez zgody po zwłoce w spłacie
Art. 105a ust. 3 przewiduje wyjątek od powyższej zasady. Bank może przetwarzać Twoje dane bez Twojej zgody przez maksymalnie 5 lat, licząc od dnia powstania zaległości, jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:
- zaległość w spłacie przekroczyła 60 dni;
- od upływu tego terminu minęło kolejne 30 dni, w czasie których bank poinformował Cię o zamiarze przetwarzania danych bez zgody;
- łączna kwota zaległości przekracza ustawowo określony próg.
To właśnie ten przepis jest najczęściej pomijany przez banki w praktyce — jeżeli bank nie dopełnił obowiązku informacyjnego (nie wysłał Ci wspomnianego zawiadomienia z 30-dniowym wyprzedzeniem), podstawa prawna przetwarzania danych bez zgody może być wadliwa. To dokładnie ten scenariusz sprawdza nasz ekspert w usłudze Premium — analizując Twój raport BIK pod kątem tego, czy dany wpis rzeczywiście spełnia wszystkie ustawowe przesłanki.
Dłuższy okres: 12 lat dla modeli oceny ryzyka
Ustawa przewiduje też dłuższy, maksymalnie 12-letni okres przechowywania danych — dotyczy on sytuacji, w której dane są wykorzystywane w celach statystycznych, do budowy modeli oceny ryzyka kredytowego stosowanych przez banki. Jest to podstawa odrębna od opisanego wyżej wyjątku i rządzi się swoimi zasadami.
Co to oznacza w praktyce?
| Sytuacja | Podstawa prawna | Maksymalny okres |
|---|---|---|
| Zobowiązanie spłacone terminowo | art. 105a ust. 2 (za zgodą) | bez ograniczenia — ale zgodę można cofnąć w każdej chwili |
| Zwłoka powyżej 60 dni + prawidłowe zawiadomienie | art. 105a ust. 3 | do 5 lat od powstania zaległości |
| Dane do modeli oceny ryzyka | art. 105a ust. 4-5 | do 12 lat |
Innymi słowy: jeśli Twoje zobowiązanie było spłacane terminowo, masz pełne prawo w każdej chwili zażądać zaprzestania przetwarzania danych — nie musisz czekać na upływ żadnego terminu. Jeśli natomiast wystąpiła zwłoka, warto sprawdzić, czy bank rzeczywiście dopełnił wszystkich formalności przed rozpoczęciem przetwarzania danych bez Twojej zgody.
Czy dane znikają z BIK automatycznie po spłacie kredytu?
Nie automatycznie — bank może je nadal przetwarzać za zgodą, dopóki jej nie cofniesz.
Ile czasu bank może przechowywać dane bez zgody klienta?
Maksymalnie 5 lat od powstania zaległości przekraczającej 60 dni, pod warunkiem wcześniejszego poinformowania klienta z 30-dniowym wyprzedzeniem (art. 105a ust. 3 Prawa bankowego).
Nie jesteś pewien/-a, która podstawa prawna dotyczy Twojego wpisu?
W usłudze Premium nasz ekspert przeanalizuje Twój raport BIK i wskaże, które wpisy można skutecznie zakwestionować.
Zamów analizę Premium